تماس و مشاوره حقوقی
با وکیل دادگستری
 
ساعات کاری دفتر
9:00 تا 18:00
ارسال سوال حقوقی و درخواست
آرشیو سوالات حقوقی از وکلای دادگران
تاریخ انتشار: چهارشنبه 14 تیر 1402

 برای تشخیص اعتبار امر مختومه رأی بدوی ملاک است یا تجدیدنظر ؟

باسلام.زمینی که ۶ وارث در دادگاه علیه شهرداری دعوا مطرح کردند توسط کارشناس دادگستری در تجدید نظر حق شناخته شد و هزینه دارسی به ۶ نفر ابلاغ شد ولی فقط یک نفر نسبت به سهم خود، هزینه دارسی پرداخت کرد و رای حقانیت گرفت و برای بقیه وراث قرار رد دادخواست به علت عدم واریز هزینه دادرسی صادر شد، با توجه به اینکه رای دادگاه بدوی بی حقی بوده و در دادگاه تجدیدنظر فقط یکی از وراث که هزینه دارسی را پرداخت کرده رای محکومیت شهرداری را گرفته، آیا بقیه وراث دوباره میتوانتد دعوا را مطرح کنند (باتوجه به اینکه رای بدوی بی حقی بوده) یا اعتبار امر مختومه محسوب میشود؟ نکته اینجاست که گفته میشود چون رای دادگاه بدوی بی حقی بوده و در تجدیدنظر هم رای بدوی شکسته نشده و فقط قرار رد دادخواست داده شود، آخرین رای قطعی یعنی بدوی که بی حقی است ملاک است و امر مختومه است ولی حقی درمیان و این با مفهوم امرمختومه در تضاداست. باتشکر

 

امتیاز: Article Rating | تعداد بازدید: 299

 

پاسخ – نحوه تشخیص وجود اعتبار امر محکوم بها (مختومه) اگر در تجدیدنظر رای بدوی نقض شود 

  • از جمله ایراداتی که نسبت به دعوای مطروحه در مراجع حقوقی وارد است که در رسیدگی به دعوا مانع دایمی ایجاد می کند، ایراد امر قضاوت شده یا مختومه است.
  • ایراد امر قضاوت شده به موجب بند ششم ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی در صورتی پذیرفته است که دعوای طرح شده در گذشته رسیدگی شده و نسبت به آن حکم قطعی صادر شود.
  • اما شرایط اعتبار امر قضاوت شده بنا بر آنچه در حقوق فرانسه بیان شده است سه عنصر خواهد داشت:

1- وحدت اصحاب دعوا

دعوای اقامه شده که با ایراد امر قضاوت شده روبرو می شود در صورتیکه همان دعوایی شمرده می شود که سابقا اقامه و منتهی به صدور حکم قطعی شده باشد که از جمله اصحاب دعوا همانا صحاب دعوای سابق باشند. پس اگر خوانده یا خواهان دعوا علیه یا له شخص دیگری طرح شود ایراد اعتبار امر مختومه وارد نخواهد بود.

2- وحدت موضوع دو دعوا

وحدت اصحاب دو دعوا در پذیرش امر قضاوت شده کافی نیست و موضوع دو دعوا یعنی دعوایی که در گذشته مطرح شده و قطعی شده است و اعتبار امر مختومه بر آن حاکم است و دعوای جدیدی که اقامه شده و در آن ایراد مزبور مطرح شده واحد باشد. هرگاه دادرس تشخص دهد که رای او در این دعوا تکرار حکم سابق است از نظر حقوقی فایده ای بر آن بار نمی شود.

3- وحدت سبب دو دعوا

مفهوم سبب علی الاصول در زمینه جهات موضوعی قرار می گیرد نه حکمی؛ بنابراین سبب رابطه حقوقی است که بر مبنای عمل حقوقی مانند قرارداد ها یا وقایع حقوقی مانند اتلاف و یا به موجب قانون به وجود آمده باشد و بر اساس آن رابطه خواهان خود را مستحق مطالبه و یا خوانده، خواهان را بی حق میداند.

 

پاسخ به پرسش مخاطب در خصوص ملاک تشخیص اعتبار امر مختومه

♦  دعوا اقامه شده ممکن است در مرحله بدوی قطعی شود یا اینکه نسبت به آن تجدید نظر شود و پس از پذیرش حق تجدید نظر خواهی در مرحله عالی رای قطعی شود. پس اگر رای در مرحله تجدید نظر رای دادگاه بدوی را نقض یا تایید کند همان رای قطعی خواهد بود  و از اعتبار امر مختومه برخوردار میباشد.

♦  در نظر داشته باشید که اگر قرار رد دادخواست فقط نسبت به بعضی از خواهان ها صادر شده باشد و این رای قطعی شده باشد فقط نسبت به همان افراد ایراد امر مختومه جاری است و اگر خواهان ها متفاوت باشند . حال اگر دوباره همان افراد بخواهند علیه همان خوانده یعنی شهرداری اقامه دعوا کنند مشمول قاعده امرمختومه خواهند شد و قرار رد درخواست صادر خواهد شد.

 

 

مستند قانونی - اعتبار امر مختومه

ماده ۸۴ قانون آئین دادرسی مدنی

در موارد زیر خوانده می‌تواند ضمن پاسخ نسبت به ماهیت دعوا ایراد کند:

۱ – دادگاه صلاحیت نداشته باشد.

۲ – دعوا بین همان اشخاص در همان دادگاه یا دادگاه هم عرض دیگری قبلاً اقامه شده و تحت رسیدگی باشد و یا اگر همان دعوا نیست، دعوایی ‌باشد که با ادعای خواهان ارتباط کامل دارد.

۳ – خواهان به جهتی از جهات قانونی از قبیل صِغر، عدم رُشد، جنون یا ممنوعیت از تصرف در اموال در نتیجه حکم ورشکستگی، اهلیت قانونی‌ برای اقامه دعوا نداشته باشد.

۴ – ادعا متوجه شخص خوانده نباشد.

۵ – کسی که به عنوان نمایندگی اقامه دعوا کرده از قبیل وکالت یا ولایت یا قیمومت و سمت او محرز نباشد.

۶ – دعوای طرح شده سابقا بین همان اشخاص یا اشخاصی که اصحاب دعوا قائم مقام آنان هستند، رسیدگی شده نسبت به آن حکم قطعی صادر‌شده باشد.

۷ – دعوا بر فرض ثبوت، اثر قانونی نداشته باشد از قبیل وقف و هبه‌ بدون قبض.

۸ – مورد دعوا مشروع نباشد.

۹ – دعوا جزمی نبوده بلکه ظنّی یا احتمالی باشد.

۱۰ – خواهان در دعوای مطروحه ذی‌نفع نباشد.

۱۱ – دعوا خارج از موعد قانونی اقامه شده باشد.

 


پاسخ داده شده توسط کارشناس حقوقی ما

 

راه های ارتباط، مشاوره و اعطای وکالت به وکیل متخصص دعاوی حقوقی

ثبت امتیاز
نظرات
در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.
ارسال نظر جدید

Website

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید:

سوالات خود را جستجو کنید
ارسال سوال حقوقی و درخواست

دریافت وقت مشاوره حقوقی با ما

در صورت تمایل به دریافت مشاوره حقوقی و اعطای وکالت به وکیل پایه یک دادگستری و جهت هماهنگی و دریافت وقت مشاوره حقوقی کلیک کنید.